انفجارها میتوانند باعث سه نوع آسیب عمده در گوش شوند: پارگی پرده گوش، آسیب به استخوانچهها و خونریزی داخلی. در مواجهه با مصدوم، رعایت این مراحل الزامی است:
۱. ارزیابی اولیه و ایمنی:- اولویت با علائم حیاتی: قبل از تمرکز بر گوش، از باز بودن راه هوایی و توقف خونریزیهای بزرگ در بدن مصدوم مطمئن شوید.- نشانه خطر ریوی: طبق اس اگر از گوش مصدوم خون یا مایع خارج میشود، فرض را بر این بگذارید که او دچار آسیب ریوی ناشی از موج انفجار (Blast Lung) نیز شده است. او را تحت نظر بگیرید تا دچار تنگی نفس نشود.
۲. اقدامات مراقبتی برای گوش:- ممنوعیت مطلق ورود اجسام: هرگز سعی نکنید داخل گوش مصدوم را با گوشپاککن، پنبه یا دستمال تمیز کنید. این کار باعث راندن آلودگی به گوش میانی و عفونت شدید (مننژیت) میشود.- پانسمان شل (Loose Dressing): اگر گوش خونریزی دارد، یک گاز استریل یا پارچه تمیز را به آرامی روی لاله گوش قرار دهید و با باند پیچی شل ثابت کنید. هرگز مجرای گوش را مسدود نکنید؛ اجازه دهید خون یا مایعات خارج شوند.- جلوگیری از ورود مایعات: به مصدوم و اطرافیان تاکید کنید که از ریختن هرگونه قطره، آب، روغن یا مواد سنتی داخل گوش اکیداً خودداری کنند.
۳. وضعیت قرارگیری مصدوم:- اگر مصدوم هوشیار است و فقط یک گوش او آسیب دیده، او را به سمتی بخوابانید که گوش آسیبدیده رو به پایین باشد. این کار به تخلیه طبیعی خون و مایعات کمک کرده و فشار داخلی را کاهش میدهد.
۴. علائم هشدار دهنده برای انتقال فوری:در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مصدوم باید در اولویت انتقال به مرکز درمانی قرار گیرد:- خروج مایع شفاف و آبکی (احتمال نشت مایع مغزینخاعی CSF).- سرگیجه شدید و عدم تعادل (آسیب به گوش داخلی).- استفراغ جهنده یا کاهش سطح هوشیاری.- ناشنوایی کامل ناگهانی.
نبایدهای حیاتی (اشتباهات رایج):- تخلیه بینی ممنوع: به مصدوم بگویید فین نکند و بینی خود را با فشار نگیرد. این کار فشار شدیدی به پرده گوش آسیبدیده وارد کرده و آسیب را تشدید میکند.- عدم شستشو: حتی اگر گرد و غبار انفجار روی گوش است، از شستشوی مستقیم با آب خودداری کنید. رطوبت در پرده گوش پاره شده باعث عفونتهای مزمن میشود.