اگر با مصدوم چشمی روبرو شدید، این موارد ممنوعیتهای قطعی هستند (هرگز انجام ندهید!):
- مالیدن چشم ممنوع: حتی اگر فرد احساس وجود شن در چشم دارد. مالیدن باعث میشود ذرات ریز مثل خنجر در قرنیه فرو بروند.
- فشار دادن ممنوع: اگر شک دارید چشم پاره شده، هرگونه فشاری باعث بیرون ریختن محتویات داخل چشم میشود.
- بیرون کشیدن ترکش ممنوع: اگر تکه شیشه یا فلزی در چشم میبینید، به هیچ وجه به آن دست نزنید؛ خارج کردن آن فقط کار جراح است.اقدامات الزامی:
۱. محافظت فیزیکی : یک لیوان یکبار مصرف یا هر وسیله گنبدیشکلِ سخت را روی چشم بگذارید. لبههای آن باید روی استخوان پیشانی و گونه باشد تا به خودِ چشم هیچ تماسی نداشته باشد. سپس آن را با چسب ثابت کنید.
۲. شستشوی اضطراری: فقط اگر مطمئن هستید مواد شیمیایی یا غبار سمی وارد چشم شده (و پارگی واضحی وجود ندارد)، چشم را با سرم نمکی یا آب تمیز به مدت ۱۵ دقیقه بشویید.- نکته طلایی: شستشو باید از سمت بینی به سمت گوش باشد تا مواد آلوده وارد چشم دیگر نشود.
۳. بستن هر دو چشم: چون چشمها با هم حرکت میکنند، با بستن چشم سالم، حرکت چشم آسیبدیده را هم به حداقل میرسانید و درد مصدوم کمتر میشود.
در تمام آسیبهای ناشی از انفجار، مصدوم باید در سریعترین زمان ممکن توسط متخصص چشمپزشک معاینه شود، زیرا بسیاری از آسیبها در ساعات اول علامتی ندارند اما باعث نابینایی ناگهانی در روزهای بعد میشوند.